Brommers en veiligheid

De bromfiets blijkt in de praktijk een van de meest onveilige vervoersmiddelen.

Hoewel nog geen 1% van de verkeersdeelnemers op een brommer rondrijdt, nemen bromfietsers zo'n 10% van alle verkeersdoden en 20% van alle ziekenhuisgewonden voor hun rekening.

Zo kwamen in 2007 bijvoorbeeld 77 bromfietsers om het leven door een verkeersongeval, terwijl circa 2900 bromfietsbestuurders voor korte of langere tijd in het ziekenhuis belandden.

De belangrijkste reden voor deze relatieve onveiligheid is dat de rijsnelheid hoog is in verhouding tot de kwetsbaarheid van de berijder. Daarnaast zijn er verhoudingsgewijs veel bromfietsers die tot de risicogroep van de jongeren behoren. Door hun onervarenheid en roekloosheid zijn die vaker betrokken bij ongelukken.

Valhelm hoofdzaak

Om de risico's van het rijden op een bromfiets te beperken, is in de loop der tijd een aantal maatregelen genomen. De belangrijkste daarvan was ongetwijfeld de invoering van de helmdraagplicht in 1975. De helm voorkomt geen ongelukken, maar weet vaak wel de ernst van de gevolgen te verminderen.

Door de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) wordt geschat dat door het dragen van een helm 40% minder ongevallen met dodelijke afloop voorkomen en 30% minder ziekenhuisopnamen.

Een helm bestaat gewoonlijk uit vijf onderdelen: een buitenschaal, binnenschaal, binnenvoering, kinband en (in de meeste gevallen) een vizier.

  • De harde buitenschaal moet vooral het binnendringen van objecten voorkomen en de ergste klap opvangen.
  • De zachte binnenschaal absorbeert de botsenergie en verspreidt deze over een groot oppervlak.
  • De binnenvoering biedt draagcomfort.
  • Dankzij de kinband blijft de helm onder alle omstandigheden goed op je hoofd zitten.
  • Het opklapbare vizier zorgt ervoor dat je altijd goed zicht hebt.

Op tijd vervangen

Belangrijk is dat je een officieel goedgekeurde helm kiest die jou goed past en dat je deze goed bevestigt. Een niet goed vastgemaakte of te los zittende kinband doet het beschermende effect van de helm zo'n beetje helemaal teniet.

Maak ook geen creatieve schilderingen op je helm, hoe mooi die er ook uit mogen zien. De verf kan namelijk inwerken op de kunststof waarvan de helm gemaakt is en deze onzichtbaar verzwakken. Hetzelfde geldt trouwens voor bijtende chemische schoonmaakmiddelen, zoals bijvoorbeeld aceton of thinner.

Ben je betrokken geweest bij een ongeluk? Vervang dan altijd je helm, ook al ziet hij er nog goed uit. Hij kan namelijk onder het oppervlak beschadigd zijn, waardoor hij geen goede bescherming meer biedt.

Ook als je zonder ongelukken rondrijdt, heeft een helm trouwens niet het eeuwige leven. Het materiaal zal langzaam verslijten en de pasvorm zal geleidelijk minder worden. Als je merkt dat dit bij jouw helm het geval is, koop dan een nieuwe. Bij gemiddeld gebruik valt het aan te raden je helm zeker eens in de vijf jaar te vervangen.

Overige maatregelen

Behalve de verplichtstelling van de helm, heeft de Nederlandse overheid in de loop der jaren nog een aantal andere maatregelen genomen om het rijden op een bromfiets veiliger te maken.

Zo werd in 1999 besloten dat brommers binnen de bebouwde kom voortaan niet meer op het fietspad, maar op de rijbaan moesten rijden. Dit gebeurde met name omdat er veel ongevallen op kruispunten gebeurden doordat bromfietsers met een hogere snelheid dan verwacht op het fietspad reden en daardoor niet of te laat werden opgemerkt.

In 2008 werd de maximumsnelheid voor bromfietsen op de rijbaan verhoogd van 30 tot 45 kilometer per uur. Dit omdat het grote verschil in maximumsnelheid tussen auto's en brommers niet alleen tot irritaties en doorstromingsproblemen kon leiden, maar ook aanleiding kon geven tot onveilige situaties.

Tot de overige maatregelen die moeten bijdragen aan betere verkeersveiligheid voor de bromfietser behoren het toevoegen van een praktijkgedeelte aan het bromfietsexamen (zie ook: Bromfietsrijbewijs) en het verscherpen van de controles op opgevoerde bromfietsen (zie ook: Brommers opvoeren).